Selamün Yavuz yazdı: Avrupa gerekirse laiklik tanımını yeniden yapmalı

AVRUPA‘nın İslamiyetle ve Müslümanlarla sorunlu olduğu muhakkak. Gün geçmiyor ki bir Müslüman ibadethanesine saldırı olmasın, ya da herhangi bir Avrupa ülkesi Müslümanlara yönelik bir yasak getirmesin.

Müslümanların kendi aralarındaki iç kavgalarını, mezhep savaşlarını, İŞİD ve benzeri örgütlerin terör saldırılarını bir tarafa bırakalım; ama şu gerçeği de göz ardı etmeyelim: 11 Eylül 2011’den sonra İslamiyet ve Müslümanlar dünyanın ve Avrupa’nın gündemine oturtuldu; olumlu ya da olumsuz hep gündemde kaldılar.

Bunlar elbette Avrupa’nın ve dünyanın İslam dinine ve Müslümanlara bakışını etkiliyor. Bu etkiler kimi ülkelerde İslamofobya’nın tekrar tekrar hortlamasına yol açıyor, Müslümanlara yönelik yasaklar getiriliyor; kimi ülkelerde ise Müslümanları korumaya yönelik tedbirler alınıyor ve İslamiyete diğer dini inançlarla eşit muamele yapılıyor.

Anlaşılan o ki, Avrupa’nın kendi içerisinde bir değerler birliği, ortak diyebilecekleri değerleri yok. Her olay her ülkede değişik yorumlanabiliyor. Değişik Avrupa ülkelerinin tavırlarına bu açıdan bakınca, bunu ikircikli, hatta ikiyüzlü bir tavır olarak görebiliriz.

Şu günlerde Hollanda ve Belçika televizyonlarında ‘Avrupa’da Allah’ adında değişik Avrupa ülkelerinde İslamiyet’in yaşanış biçimini konu alan bir belgesel dizisi yayınlanıyor. Bu belgeselde örneğin Fransa’da Müslüman kadınlar tesettürlü plaj kıyafetiyle denize giremezken, İngiltere Müslümanları ülkede yaşayan Müslümanların şeriat yasalarına göre yaşamasını ve yargılanmasını talep edebiliyor.

Yani Avrupa’nın İslamiyet’e ve Müslümanlara bakışı her ülkede değişik olabiliyor. Bu farklılığın en akla yatkın açıklaması, Avrupa aydınlanması sonucunda laiklik kavramının ana hatlarıyla iki değişik şekilde yorumlanmasıdır.

Laikliğin Anglasakson yorumu daha çok ‘Devletin bütün dinlere eşit mesafede olması gerekir’ ilkesinden yola çıkarak bir çok ülke ve toplum için ‘yeni’ olan İslamiyet ve Müslümanlara geniş yaşam alanı sağlar.

Fransa tipi laiklik yorumu daha normatiftir; Fransız devrimi sonucu gelen aydınlanma devrimleri ve Cumhuriyet normdur; bundan en ufak bir taviz bile söz konusu olamaz. Devlet ve din işleri tamamen birbirinden ayrılmış, ruhban sınıfın kamusal alandaki etkisi sıfırlanmış ve din sadece özel yaşamda özgürce yaşanabilecek bir olgu olarak kalmıştır.

Laikliği farklı yorumlanmasından dolayı Fransa plajda burkini giyen Müslüman kadınlara bile tahammül edemezken, İngiltere’nin burka, çador, hicab, ferace gibi İslami addedilen giyim tarzlarıyla herhangi bir sorunu yok.

Laikliğin Anglosakson yorumu, İslamiyet’i ülkedeki diğer dinler gibi sistem içine alarak devlet ile İslamiyet arasındaki ilişkiyi belli bir düzene koyuyor ve aradaki mesafeyi diğer dinlerle eşit tutmaya çalışıyor.

Fransız tipi yorumda ise laiklik ilkesinin Hıristiyanlık için geçerli olduğu kadar İslamiyet için de geçerli olduğuna vurgu yapılarak laiklik katı bir şekilde uygulanmaya çalışılıyor.

Birçok Avrupa ülkesinde göreceli olarak yeni olan İslam dini ile toplumlar ve devlet yönetimleri arasında ilişki sıkıntılı bir dönemden geçse de zamanla bu ilişki her iki tarafın da kabul edebileceği bir çerçeveye oturtulacak.

Bu süreçte Avrupa’nın, Müslümanlar ile Ortadoğu ve Asya kökenli terör örgütleri arasında ilişki kurmaktan vazgeçmesi gerekir.

Yeni bir göçmen dalgasıyla milyonlarca Müslüman’ın kendisine yurt edineceği Avrupa, İslamiyet ve Müslümanlarla ortaya çıkan sorunları uyum politikaları, asimilasyon politikaları ya da güvenlik politikaları çerçevesinde değil, eşit vatandaşlık ilkesinden hareket ederek her ülkenin kendine has laiklik anlayışı çerçevesinde diyalog yoluyla çözüme kavuşturma yolunu aramalıdır. Bunun için Avrupa ülkeleri gerekirse laiklik tanımını yeniden yapmalıdır.

 

Elektronik posta: syavuz@kpnmail.nl
Twitter: @SYavuzTR
Facebook: 
www.facebook.com/selamunyavuz

 

     
        

 

 

© InterAjans/Haberlerin tüm hakları İnterAjans’a aittir, izinsiz kullanılamaz.

 

Paylaş

© 2001-2017 InterAjans.nl • Her hakkı saklıdır.

Back To Top
Avrupa'nın haber sitesi...