Selamün Yavuz yazdı: PvdA nasıl ikna olur?

HOLLANDA‘da 75 gün süren koalisyon çalışmalarının ilk etabı başarısızlıkla sona erdi. Edith Schippers’in arabuluculuğu ile 16 Mart’ta başlayan görüşmeler uzun süre, içinde VVD, CDA, D66 ve GroenLinks’in bulunacağı dörtlü koalisyon üzerine yoğunlaşmıştı.

Son iki haftada ise GroenLinks’in yerine ChristenUnie’nin katıldığı görüşmeler de başarısızlıkla sonuçlandı.

Schippers hafta sonu meclise gönderdiği nihai raporunda görüşmelerin tıkandığını ve ikinci aşamada süresiz Devlet Bakanı sıfatına sahip Herman Tjeenk Willink’in arabuluculuk yapmasını önerdi.

Seçim sonuçları iyi analiz edildiğinde,  sonuçlar aslında GroenLinks’in içinde bulunduğu dörtlü koalisyonu işaret ediyordu, ama bu koalisyon üzerine yoğunlaşmak biraz da ‘doğmamış çocuğa don biçmeye’ benziyordu.

***

Seçimlerin tartışmasız galibi GroenLinks koalisyon görüşmelerine üç önemli dezavantajla başladı:

Birincisi, GroenLinks kurulduğundan beri hiçbir hükümette yer almadı, dolayısıyla ülke yönetimi konusunda tecrübesiz.

Yine aynı şekilde GroenLinks’in genç ve popüler lideri Jesse Klaver da tecrübesiz; ‘Koalisyon görüşmelerinde seçimlerdeki başarısını tekrarlayabilir mi?’ sorusu soruluyordu.

Üçüncü dezavantaj ise GroenLinks’in hükümet kurmaya aday dört parti içerisinde tek sol parti olmasıydı. Seçimlerden önce de ısrarla daha insancıl bir mülteci politikası, vergi reformuyla adil gelir dağılımının sağlanması ve Paris İklim Anlaşması’nın gerçekleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında somut adımların atılmasının öncelikleri olduğunu açıklamıştı. Bu şartlar altında bu sol temaları nasıl diğer üç partiye kabul ettirebilecekti?

Zaten koalisyon görüşmelerinin de mülteci politikaları konusunda tıkandığı açıklandı. Detaylı bilgi verilmese de bu konuda GroenLinks ile diğer koalisyon adayları arasında ortak görüş sağlanamadığına kesin gözüyle bakılıyor.

***

Herman Tjeenk Willink’in arabuluculuğu ile başlayacak ikinci aşamada, diğer olası kombinasyonlar da tekrar masaya yatırılacak.

Ama başka kombinasyonlar da hemen hemen mümkün değil gibi.

Çünkü, hiçbir parti sandıktan ikinci çıkan popülist-ırkçı PVV ile ortak hükümet kurmaya yanaşmıyor.

Sosyalist Parti, liberal VVD ile aynı hükümette yer almayı reddediyor.

D66 ile ChristenUnie arasındaki program farklılıkları engelini aşmanın mümkün olmadığı daha önce görüldü.

Seçimlerde oylarının dörtte üçünü kaybeden sosyal-demokrat PvdA’nın koalisyona katılması seçim sonuçlarına ve siyasi teamüllere tamamen aykırı; Lodewijk Asscher da zaten yaptığı açıklamada bunu dile getirdi.

***

PvdA kökenli, ama tarafsızlığı herkes tarafından takdir edilen Herman Tjeenk Willink’in arabuluculuğa atanması elbette tesadüf değil. Willink’in parti içerisinde pek ağırlığı olmasa da devlet yönetimindeki üstün tecrübesi ile PvdA’yı koalisyona katılması için ikna etme gücü var.

Partinin ağır topları da Asscher’a koalisyon görüşmelerine kapıyı açması için baskı yapıyorlar; 150 sandalyelik Temsilciler Meclisi’nde sadece 9 sandalyesi kalan PvdA’nın ana muhalefet gibi davranamayacağını, gündemden düşeceğini ve sonunun yaklaşacağını savunan tecrübeli PvdA’lılar, partilerinin ancak hükümete girerse gündemde kalabileceğini belirtiyorlar.

Öte yandan koalisyona aday VVD, CDA ve D66’dan da PvdA’ya koalisyon görüşmelerine katılması için baskı var.

***

PvdA elbette seçimlerden darmadağın çıkmış haliyle koalisyon görüşmelerinde GroenLinks’in aldığı pozisyonu almak istemeyecektir, hem seçimleri kaybedip hem koalisyon pazarlığına oturma sorumluluğu ağır gelecektir. Böyle bir tavır alırsa, bunu kendi tabanına ve diğer sol seçmene anlatmakta oldukça zorlanacaktır.

Willink, PvdA’yı ikna edebilmek için bir ara formül bulmak zorunda.

Ara formül ne olabilir?

Koalisyon görüşmelerine iki sol partinin katılması ile beşli koalisyon için görüşmeler yapılması. Yani solda PvdA’nın tecrübesi ile GroenLinks’in seçim galibiyetinin birleştirilerek VVD, CDA ve D66 ile masaya oturulması.

Merkez sağın hiç bu kadar sol bloka ihtiyacı olmamıştı; GroenLinks ve PvdA’nın bunu iyi değerlendirmesi gerekir.

Bu, aynı zamanda sol blokun daha kendine güvenir biçimde koalisyon görüşmelerine katılması demek olur. Böylece sol temaların hükümet programına alınması daha kolay olur.

***

Koalisyon görüşmelerinde içinden çıkılmaz durumdan çıkabilmenin tek yolu PvdA’yı ikna edebilmek. Bunun tek yolu sol blokta PvdA ve GroenLinks’in birbirlerini yalnız bırakmamaları.

 

Elektronik posta: syavuz@kpnmail.nl
Twitter: @SYavuzTR
Facebook: 
www.facebook.com/selamunyavuz

 

 

Paylaş

© 2001-2017 InterAjans.nl • Her hakkı saklıdır.

Back To Top
Avrupa'nın haber sitesi...