Halit Çelikbudak yazdı: Onurlandıran hatırlama kültürü

YILLAR yılları kovaladı… Türkiye’den Almanya’ya İşgücü Anlaşması’nın 60. yıldönümü.… Yıldönümleri geçmişe yönelik muhasebe yapmak için birer duraktır… Geriye bakmak, geçmişi düşünmek (retrospeksiyon) bir algılama biçimidir… Geçmişte yaşanan sevinçler, acılar, romanlara, tiyatro eserlerine, şiirlere, hikayelere, dizi yazılarına konu oluyor… Bir o kadar daha var, yazılmayı bekleyen…

* * * *

Yıldönümü dolayısıyla toplantılar yapılıyor, sergiler açılıyor… Göç tarihi Almanya’nın da tarihi… Hatırlanmalı… Hatırlamak, tanımaktır…  İlk kuşak umutlarını, beklentilerini, şarkılarını, türkülerini  Almanya’ya getirdi… Buradaki hikayelerini de Türkiye’ye taşıdı… İki ülke arasındaki diplomatik, ticari ilişkilerin ötesinde, iki toplum arasında uzun vadeli bağın temellerini attılar…

* * * *

Ancak… Ne zaman ilk kuşak gündeme gelse klasik bir söylem, ‘Kırsal kesimden geldiler… İstanbul’u, Ankara’yı görmeden Almanya’yı gördüler. Mesleksizlerdi’… Mikrofonu eline alanın, kürsüye çıkanın çoğu böyle söylüyor, yazılıyor…  Hepsi birer kahraman olan ilk kuşağa haksızlık ediliyor kanımca… Kırsal kesimden olmak ayıp değil… Belki Almanca bilmiyorlardı… O da ayıp değil… Ama kalifiye elemandı çoğu… Göç konusunda önemli isimlerden Karin Hunn şöyle yazıyor… ‘Türklerin yüzde 31’i kalifiye elemandı. Bu oran İspanyollarda yüzde 8, Yunanlılarda yüzde 9, Portekizlilerde yüzde 22 ve İtalyanlar arasında yüzde 15’ti…’

* * * *

Prof. Dr. Nermin Abadan Unat, göçün ilk yıllarında DPT adına yaptığı araştırmada ’Gidenlerin sadece yüzde 18,2’si nüfusu 2000’den az olan yerlerden… Türkiye yurtdışına en yüksek oranda nitelikli işgücü gönderdi. Yıllar boyunca nitelikli işgücünün yüzde 17’si gitti. Örneğin 1964-66 arası giden 152.106 işçinin yüzde 35.4’ü nitelikli işgücüdür. Alman Çalışma Dairesi’nin 1968 raporunda en fazla kalifiye işçinin Türkiye’den geldiği rakamlarla yazılmıştır’… diyor…

* * * *

Unutmayalım… Türkiye ile Almanya arasında varılan iki sayfalık anlaşma, diplomatlar arasında nota teatisi yoluyla sessiz sedasız imzalandı… Ne bir tören yapıldı ne de Almanya’da resmi gazetede yayınlandı…  Almanya’da Çalışma Dairesi’nin bülteni olarak duyuruldu. Savaşta yıkıma uğrayan Almanya hızlı bir şekilde kalkınıyordu… Ortaya çıkan işgücü açığını kapatmak için geldiler…

* * * *

İlk kuşağa ait geçmiş, bütün güzellikleriyle, zenginlikleriyle yaşanmış… Elbette övünülecek yeri geldiğinde… Yanlış, eksik şeyler de olmuştur… Onların üzerinde de durulmalı, yorumlanmalı, kaleme alınmalı… Ama haksızlık etmeden… Geleceğe bakmak, geçmişi iyi bilmekle, onu araştırarak, doğru tespitler yaparak tanımakla mümkün ancak… Hep hatırlatıyorum… Çinli bilge Lao Tzu’nun ‘Her yolculuk tek bir adımla başlar’ dediği gibi göçün ilk adımı olarak 30 Ekim 1961 kabul ediliyor…  Birinci kuşaktan vefat edenlere Allah rahmet eylesin, hayatta olanlara da Allah uzun ömür versin diyelim….

 

HALİT ÇELİKBUDAK
hcelikbudak@gmail.com

©  InterAjans/Haberlerin tüm hakları İnterAjans’a aittir, izinsiz kullanılamaz

 

 

 

Paylaş

© 2001-2021 InterAjans.nl • Her hakkı saklıdır.

Back To Top
Inter Ajans