Prof. Dr. Kutlay Yağmur yazdı: Empatinin anlamını bilmeyenler zarar veriyor

BOĞAZİÇİ Üniversitesi ve Avrupa Birliği ortak çalışmasıyla düzenlenen Avrupa Siyaset Okulu’nda 5 Şubat tarihinde “Anadilde Eğitim ve Dil Politikaları” başlıklı bir seminer verdim.

Dünya genelinde izlenen dil politikalarının ana hatlarını çizdikten sonra azınlıklar için anadilde alınan eğitimin çocukların dilsel ve bilişsel gelişimine katkısını anlattım. Özellikle Avrupa’da göçmenlere yönelik dil politikalarının çocuk haklarıyla ne denli örtüştüğünü tartıştık. Çocuğu merkeze alarak yapılan uygulamaların çocuklar açısından ne tür sonuçları olabileceğini irdeledik.

Seminere farklı sivil toplum kuruluşlarından ve siyasi partilerden 30 genç insan katıldı. Her biri kendi çalışma alanında becerilerini kanıtlamış başarılı genç insanlardı. Dolayısıyla Türkiye’nin minyatür resmini temsil eden bu grupla yaptığım çalışma bana büyük bir heyecan verdi. Farklı siyasi görüşlere mensup bu genç insanların hayata karşı duruşlarını görmek bende karmaşık duygular oluşturdu.

İnsanı merkeze koyamayan ve çocukların evrensel anlamda eşit olabileceğini düşünemeyen zihinlere yeni fikirlerin girmesinin mümkün olmadığını bir kez daha kanıksadım. Üniversite mezunu genç insanların açık görüşlü oldukları varsayımına sahibizdir, ancak bunun eğitimle ilgili bir konu değil, yaşama ve insana yönelik tutumla çok daha fazla ilişkili olduğunu gördüm. Hoşgörü, insan haklarına saygı, demokrasiye ve fikir özgürlüğüne saygı, eğitimde fırsat eşitliği gibi kavramların bireyin siyasal görüşleriyle ve dünya görüşüyle çok yakından ilişkili olduğunu bir kez daha yaşayarak tespit etmiş oldum.

Konunun özünde de “duygudaşlık” (empati) kavramının olduğundan artık eminim. Kendisine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına da yapmayacaksın. İnsan olarak başkalarının özgürlüğüne müdahil olduğun anda senin özgürlüğün biter. Kendi çocuğuna nasıl davranılmasını istiyorsan başkasının çocuğuna da öyle davranacaksın.

Konuyu azınlık dilleri ve eğitim açısından irdelersek çifte standarttan uzak birkaç tespitte bulunmamız mümkün olacaktır. Her şeyden önce tüm dünya çocukları annelerinden öğrendikleri dilde konuşma özgürlüğüne sahip olmalıdır. Eğer Hollanda’da veya Almanya’da göçmen olarak yaşayan Türk çocuklarının anadillerinde konuşmalarının “yasak” edilmesi bu çocukların kimliğine ve temel insan haklarına sınırlama getiriyorsa, başka ülkelerde yaşayan ve farklı dilleri konuşan çocukların anadillerine de aynı hassasiyetle yaklaşılması gerekir. Meseleyi bir tek dile veya gruba indirgemek yanlıştır. İşin özünde çocukların anne-babalarıyla bildikleri dilde konuşma özgürlükleri vardır. Bu özgürlüğün A grubu için makul ama B grubu için makul olmadığını düşünmek ayrımcılıktır. Eğer çocuk haklarından bahsediliyorsa bu hakların dilsel, etnik ve dini köken farkı gözetilmeksizin tüm çocuklar için eşit derecede geçerli olduğunu kabul etmemiz gerekir.

Batı Avrupa’da ve diğer ülkelerde karşılaşılan ayrımcılığın temelinde etnik milliyetçilik yatmaktadır. Hafta sonunda 14 farklı Avrupa kentinde yapılan göçmen karşıtı gösterilerin özünde yabancı düşmanlığı vardır. Kendi kökeninden olmayanı bir tehdit unsuru gibi gören zihniyet aslında tüm insanlığı tehdit etmektedir. Dünya genelinde yaşanan bunca etnik çatışmanın temelinde de hoşgörüsüzlük ve kendi türünü başka türlerden üstün görme saplantısı yatmaktadır.

Sorunlarımızı karşılıklı konuşarak çözmek mümkündür. Dayatma ile hiçbir sorun çözülemez. Altın kural da kendimize yapılmasını istemediğimiz bir şeyi başkasına yapmamaktır. Eğitim sistemleri evrensel değerler doğrultusunda oluşturulmadığı sürece etnik milliyetçilik barış ve huzur ortamını tehdit etmeye devam edecektir. Buradan hareketle etnik şovenizm ve empati kavramının hiçbir zaman bir arada barınamayacağı da kolaylıkla söylenebilir.

 

Kutlay Yağmur
Dil, Kimlik ve Eğitim Profesörü, Tilburg Üniversitesi Öğretim Üyesi

 

Elektronik posta adresi: k.yagmur@uvt.nl

 

© InterAjans – Haberlerin tüm hakları İnterAjans’a aittir, izinsiz kullanılamaz.

 

Paylaş

© 2001-2021 InterAjans.nl • Her hakkı saklıdır.

Back To Top
Inter Ajans