Selamün Yavuz yazdı: Seçtik, seçildik…

ÖNCEKİ gün yapılan Temsilciler Meclisi seçimlerinde kaybedenlere ‘geçmiş olsun’ derken, kazananları da tebrik ediyoruz. Yoğun bir kampanya sürecinin ardından seçmeninin iradesini temsil eden siyasetçiler uzun bir hafta sonu tatilinden sonra önümüzdeki haftadan itibaren yine yoğun bir mesai yapmaya hazırlanıyorlar.

***

Seçimlerde kimin kazandığını, kimin kaybettiğini belirlemek için üç önemli kıstas var: Birincisi bir önceki Temsilciler Meclisi seçimlerinin sonuçlarıyla karşılaştırma yapmak. İkincisi, partilerin performanslarını en son yapılan seçimlerle karşılaştırmak ki bu tam iki yıl önce yapılan Eyalet Meclisi seçimleri idi. Diğer bir kıstas da partilerin seçim sonuçlarını kamuoyu yoklamaları performansları ile karşılaştırmak.

Seçim sonuçları ile ilgili değerlendirmelere başlamadan önce 12 Eylül 2012’de yapılan en son Temsilciler Meclisi seçimlerinde olduğu gibi kamuoyu yoklamalarının bu seçimlerde de yine tosladığının altını çizmemiz gerekir.

Kazananlar, kaybedenler…

Tarihinin en büyük seçim başarısını kazanarak sandalye sayesini 4’ten 14’e çıkaran Yeşil Sol (Groen Links) seçimin en büyük galibi oldu.

Başbakan Rutte’nin partisi liberal VVD sekiz sandalye kaybetmesine rağmen açık ara birinci parti oldu, dolayısıyla kazananlar safına adını yazdırdı diyebiliriz.

Diğer partilerden CDA, D66, 50 Plus ve ChristenUnie, Partij voor de Dieren sandalye sayısını artırarak seçimlerden galip çıktılar.

Kamuoyu yoklamalarına göre 10 civarında sandalye kazanması beklenen Sosyalist Parti sadece bir sandalye kaybederek 14 sandalyesini koruyabildi; dolayısıyla kendisini kaybedenler sınıfında görmüyor.

Meclise iki yeni parti daha seçimlerde sandalye kazanarak girdi; üç sandalye kazanan Denk ile iki sandalye kazanan popülist Demokrasi Forumu partisi de kazananlar listesinde.

Köktendinci Hıristiyan parti SGP de sandalye sayısını (3) korumaktan memnundu.

İşçi Partisi PvdA bu üç kıstasla değerlendirildiğinde seçimlerin tek mağlubu oldu. Oylarının dörtte üçünden fazlasını kaybeden PvdA, tarihinde ilk kez bir seçimde 29 sandalye birden kaybetti ve yine tarihinde ilk kez bu kadar düşük sandalye sayısıyla (9) Temsilciler Meclisi’nde temsil edilecek. Kamuoyu yoklamalarında dahi bu kadar düşük sandalye sayısı beklenmiyordu.

‘Popülizme geçit yok’

Kamuoyu yoklamalarında son günlere kadar VVD ile başa baş giden ırkçı-popülist PVV‘nin seçimlerde ne yapacağı sadece Hollanda ve Avrupa’da değil, dünyada merakla bekleniyordu. PVV beş sandalye daha kazanarak sandalye sayısını 20’ye çıkarmasına rağmen sonuçtan memnun değildi.

Son iki yılda yapılan kamuoyu araştırmalarında açık ara birinci parti durumundaki PVV büyük hayal kırıklığına uğradı. Bunun en önemli sebebi ise bütün dünyaya bulaşıcı hastalık gibi yayılan ırkçı, popülist ve İslam karşıtı dalgadan umduğu payı alamaması.

İngiltere ve ABD’de popülistlerin kazanmasından sonra Hollanda‘da da PVV kazanırsa bunun bu yıl içinde Fransa’da ve Almanya’da yapılacak seçimleri etkileyeceği ve İslam ve Avrupa Birliği karşıtı bu akımı temsil eden partilerin birer birer seçimleri kazanarak Avrupa Birliği’nin dağılma sürecine gireceği tehlikesi vardı.

Korkulan olmadı, Avrupa rahat bir nefes aldı. Dün Avrupa basını ‘Hollanda popülizme geçit vermedi’ şeklinde manşetler attı.

Biz de varız

Bu seçimlerde elbette biz de vardık; hem seçmen olarak, hem de seçilmeye aday olarak. Yedi değişik siyasi partiden toplam 26 Türkiye kökenli aday bu seçim yarışının içindeydi.

PvdA’dan yıllardan beri ilk kez Türkiye kökenli bir milletvekili seçilemedi. Ama şu anda resmi olmayan sonuçlara göre yedi Türkiye kökenli milletvekili Hollanda Temsilciler Meclisi’ne seçildi. Bunlarda 3’ü sağ partilerden, 4’ü de sol partilerden. Bu 7 milletvekilinden 4’ü erkek, 3’ü kadın.

Seçilen Türkiye kökenli milletvekilleri ve partileri şunlar:

Groen Links: Zihni Özdil ve Nevin Özütok

Sosyalist Parti: Sadet Karabulut ve Cem Laçin

Denk: Tunahan Kuzu ve Selçuk Öztürk

VVD: Dilan Yeşilgöz

Seçmen hangi mesajı verdi?

Peki, bu seçim sonuçları nasıl okunmalı? Seçmenler bu tercihleriyle siyasetçilere hangi mesajı verdi? Nasıl bir koalisyon oluşturulur?

Yüzde yüze yakın bir nisbi sistemle yapılan seçimlerde ortaya çıkan tabloda 150 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde 13 parti 2’den 33’e kadar değişen sandalye sayısıyla temsil ediliyor. Hiçbir partinin ırkçı PVV’yi koalisyonda istemediği, Sosyalist Parti’nin ise seçimlerden en büyük parti olarak çıkan liberal VVD ile kesinlikle aynı koalisyonda yer almayacağını deklare ettiği bir siyasi iklimde ufukta en az dört partili bir koalisyon görünüyor.

Seçimlerden 33 sandalyeyle üçüncü kez en büyük parti olarak çıkan VVD bundan sonra belki aylarca sürecek koalisyon görüşmelerinde inisiyatifi alacak. Bundan dolayı da VVD’li Edith Schippers Meclis Başkanı Khadija Arib tarafından yeni oluşan siyasi tabloda meclisteki partilerin nasıl bir koalisyon istediklerini keşifle görevlendirildi. Edith Schippers önümüzdeki hafta başında görevine başlayarak sekiz gün içerisinde koalisyon olasılıklarını içeren raporunu Meclis Başkanı’na sunacak.

Daha sonra hem sayısal olarak en az 76’yi bulan, hem siyasal olarak birbirlerine yakın olan partiler koalisyon pazarlığına başlayacaklar.

Bu görüşmelere katılacak partiler ne ölçüde şeffaf olacaklar, bunu kestirmek şimdiden zor. Koalisyona aday partiler bazı dönemlerde şeffaf olurken, çoğu zaman da anlaşma sağlanana kadar ‘radyo sessizliğini’ koruyorlar.

***

Önümüzdeki yıllarda nasıl bir koalisyonla yönetileceğimizi henüz bilmiyoruz, ama 15 Mart Temsilciler Meclisi seçimlerinde hem seçip hem de seçilerek Hollanda demokrasisine katkı sağladık.

 

 

Elektronik posta: syavuz@kpnmail.nl
Twitter: @SYavuzTR
Facebook: www.facebook.com/selamunyavuz

 

      

   

 

 

 

 

© InterAjans/Haberlerin tüm hakları İnterAjans’a aittir, izinsiz kullanılamaz.

 

Paylaş

© 2001-2022 InterAjans.nl • Her hakkı saklıdır.

Back To Top
Inter Ajans
error: Content is protected !!